zaterdag 26 juni 2010, 15:13 | Michael van Helden | 9013x gelezen

De basis van call en put opties

Een optie is het recht tot koop of verkoop van een bepaalde onderliggende waarde, gedurende een bepaalde termijn, tegen een vooraf vastgestelde prijs. Veel beleggingstrategieŽn maken gebruik van opties. In dit artikel wordt de basiskennis van de optiehandel toegelicht en specifiek ingegaan op het kopen van opties.

Optie op een huis
Je kunt de vergelijking maken met een optie die je op een huis kunt nemen. Heb je een huis gezien dat je serieus overweegt te kopen, dan kun je aan de makelaar vragen of hij het huis een paar dagen wil vasthouden. Je hebt dan een optie op een huis. Deze optie geeft je het recht om dat huis (de onderliggende waarde) binnen een paar dagen (de gestelde termijn) te kopen. Deze optie is meestal gratis.

Je kunt ook opties kopen of verkopen op aandelen.
Er zijn twee soorten opties: call opties en put opties.

Call opties of calls
Een call optie geeft de koper het recht tot aankoop van de vastgestelde onderliggende waarde, tegen een vooraf vastgestelde prijs, gedurende een bepaalde periode. De koper betaalt voor dit recht een optie premie.

Je koopt een call optie als je verwacht dat een aandeel binnen een bepaalde termijn een bepaalde stijging zal laten zien.

Je kunt bijvoorbeeld een 'call Fugro december 44' kopen voor een premie van 2,20 euro per optie. De huidige premie van deze optie kun je terugvinden bij je broker en fluctueert mee met de koers van het aandeel. De waarde van het aandeel Fugro staat op dit moment op 41,11 euro. De optie geeft je het recht om tot de afloopdatum in december (de expiratiedatum) honderd aandelen Fugro te mogen kopen tegen een prijs van 44 euro (de uitoefenprijs). Voor deze optie betaal je een premie van 100 maal 2,20 euro, dus in totaal 220 euro.

De koper van deze optie verwacht dat de koers van het aandeel Fugro voor de expiratiedatum, in dit geval de derde vrijdag in december, boven de 44 euro zal staan. Gebeurt dat niet, en wordt de optie niet tussentijds verkocht, dan is de hele inleg verloren. Zie je in de aanloop richting de expiratiedatum dat de koersstijging uitblijft, dan kun je de optie weer verkopen. Naarmate de expiratiedatum nadert en de koers niet richting de uitoefenprijs stijgt, zal de optie steeds minder waard worden: De verwachtingswaarde neemt af.

Stijgt het aandeel wel boven de uitoefenprijs (bijvoorbeeld naar 50 euro) dan kun je je optie met winst verkopen of de optie op de expiratiedatum uitvoeren. Je maakt gebruik van je optie en koopt honderd aandelen Fugro voor 44 euro per stuk. De koers staat echter al op 50 euro.

In theorie heb je direct 600 euro (6 euro x 100 aandelen) winst op de aandelenkoers. Trek hier de kosten voor de optie vanaf: 600 euro minus 220 euro. Je hebt in dit voorbeeld dus 380 euro winst. Dat is een rendement van 172 procent. Houd wel nog rekening met de diverse transactiekosten.

Met opties kun je veel grotere rendementen behalen dan met dezelfde inleg in aandelen. Zou je namelijk voor 220 euro aandelen Fugro hebben gekocht, dan had je vijf aandelen Fugro ter waarde van 44 euro kunnen kopen. Waren deze aandelen dan ook op de expiratiedatum (uit het optie voorbeeld) gestegen naar 50 euro dan was je aandelenpakket 250 euro waard geweest. Een winst van 30 euro; 'slechts' een rendement van zo'n 14 procent.

Voor opties geldt een looptijd van drie, zes of negen maanden. De expiratiemaanden zijn maart, juni, september en december. De expiratiedatum is altijd de derde vrijdag van de maand.

aandelen grafiek

Put opties of puts
Een put optie geeft de koper het recht tot verkoop van de vastgestelde onderliggende waarde, tegen een vooraf vastgestelde prijs, gedurende een bepaalde periode. De koper betaalt voor dit recht een optie premie.

Je koopt een put optie als je verwacht dat een aandeel binnen een bepaalde termijn een bepaalde daling zal laten zien.

De werking van een put optie is nagenoeg gelijk aan de werking van een call optie. Het verschil zit hem in de verwachting dat de onderliggende aandelenkoers zal dalen (bij een put optie) of zal stijgen (bij een call optie) en dat je het recht verwerft om aandelen te kopen (call optie) of het recht om aandelen te verkopen (put optie).

Verwacht je dat de aandelen Fugro (uit bovenstaand voorbeeld) gaan dalen in waarde, dan kun je een 'put Fugro december 38' kopen voor een premie van 2,15 euro. De waarde van het aandeel Fugro staat op dit moment op 41,11 euro. De optie geeft je het recht om tot de afloopdatum in december (de expiratiedatum), 100 aandelen Fugro te mogen verkopen tegen een prijs van 38 euro (de uitoefenprijs). De premie voor deze optie kost 100 maal 2,15 euro. In totaal betaal je dus 215 euro premie.

Is de koers voor de expiratiedatum niet onder de 38 euro gedaald, dan zal de optie niets meer waard zijn en is je inleg verloren. Ook put opties kun je tussentijds verkopen.

Zakt het aandeel wel onder de uitoefenprijs, bijvoorbeeld naar 32 euro, dan kun je je optie met winst verkopen of de optie op de expiratiedatum uitvoeren. Je maakt gebruik van je optie en verkoopt 100 aandelen Fugro voor 38 euro. De koers staat echter al op 32 euro staat. De verkoper van de put optie heeft gedurende de looptijd de verplichting om de honderd aandelen te kopen tegen de vastgestelde prijs.

In theorie heb je direct 600 euro winst (6 euro x 100 aandelen) op de aandelentransactie. Trek hier de kosten voor de optie vanaf; 600 euro minus 215 euro premie is 385 euro winst. Dat is een rendement van 179 procent! Houd ook hierbij wel rekening met de diverse transactiekosten.

Handel in opties
Opties zijn effecten, net zoals aandelen en obligaties. Deze worden dagelijks verhandeld op de Euronext Amsterdam Derivatives Market. Op die manier hebben opties ook een koerswaarde. Deze waarde (optie premie) bestaat uit de intrinsieke waarde en de verwachtingswaarde.

De intrinsieke waarde is de minimale waarde die een optie altijd zal hebben wanneer de optie uitgeoefend kan worden. Een 'call optie 45' zal bij een bijbehorende aandelenkoers van 50 euro altijd minimaal 5 euro waard zijn.

De verwachtingswaarde is de waarde die de markt bepaalt aan de hand van de verwachting. Een optie met een negatieve intrinsieke waarde ('call optie 45' met een bijbehorende aandelenkoers van 44 euro) heeft nog steeds waarde. De verwachtingswaarde is dus de prijs die een belegger bereid is te betalen voor de kans dat een optie (meer) intrinsieke waarde krijgt.

Met het afnemen van de looptijd van een optie wordt de kans op een (forse) stijging of daling ook minder. De verwachtingswaarde neemt dan ook af. Zo kan de koerswaarde van een optie langzaam richting nul lopen. Een optie kan nooit minder waard zijn dan 0 euro.

Via de meeste brokers kun je handelen in opties. Voor opties hoef je geen bewaarloon te betalen.
In een volgend artikel wordt ingegaan op het verkopen (schrijven) van opties.



Michael van Helden   Over de auteur; Michael van Helden
In het dagelijks leven is hij actief bij webwinkel leverancier Directshop. Naast Socialstock beheert hij tevens het verhuur portal Huur.nl. Sinds de jaren '90 handelt hij op de beurs.
 Deel dit artikel
(0)
Er zijn nog geen reacties op dit artikel.
Let op: Op een artikel ouder dan 7 dagen kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, registreer je dan gratis.


Binck Bank


Beoordeel artikel
Beoordeel dit artikel
 BaggerRedelijkPrimaGoedUitstekend
Er zijn nog geen beoordelingen.
Socialstock nieuwsbrief
Wekelijks op de hoogte blijven van de artikelen op Socialstock? Schrijf je in voor de nieuwsbrief.
        Volg Socialstock op Twitter!  volg Socialstock
op Twitter